De bijzondere geschiedenis van vijf kerstplanten

De bijzondere geschiedenis van vijf kerstplanten

Het is weer tijd voor kersttruien, oliebollen, en kerstversieringen. Maar heb je je ooit afgevraagd waarom we al die moeite doen voor de perfecte kerstboom, het ophangen van kerstkransen, en zoenen onder de mistletoe?

  1. De kerstboom

De losse naalden van echte kerstbomen een zooitje? Niet in vergelijking met 1000 jaar geleden. Toen hingen mensen hun dennenboom ondersteboven om de heilige drie-eenheid te symboliseren. Pas later werden ze rechtop gezet. Met de top van de boom naar de hemel. (De échte reden was waarschijnlijk dat ze toen nog niet van die geniale draadloze stofzuigers hadden). De dennenboom was niet altijd synoniem voor de kerstboom. Voor de oude Egyptenaren en Romeinen waren groenblijvende planten een symbool voor vruchtbaarheid. Vooral in de winter. Zij geloofden dat deze planten hun huis beschermden tegen geesten en ziektes. Toch won de dennenboom aan populariteit. In de 19e eeuw ontwikkelden de immer efficiënte Duitsers de eerste kunstboom. Met ganzenveren aan takken. Uit Amerika kwam het idee om groen geverfde toiletborstels te gebruiken. Geen slecht idee – deze techniek houdt tot vandaag de dag nog stand!

  1. De mistletoe (marretak)

In veel landen is het traditie om te zoenen onder de mistletoe. Die awkward momenten zijn te danken aan de Noorse godin van schoonheid, liefde en het huwelijk.  Een Noorse mythe vertelt het verhaal van Frigga en haar zoon Baldur. Baldur werd geraakt door een pijl gemaakt van mistletoe, en sterft. Frigga is dagen lang in tranen. Ze bedekt haar zoon’s lichaam met mistletoe besjes. Dit lijkt vreemd omdat dit de plant was waardoor hij stierf. Maar het ritueel werkte uitstekend. Het bracht Baldur weer tot leven. Frigga was dolblij. Ze beloofde dat iedereen die onder de mistletoe stapt een kus zou krijgen. En eeuwige bescherming. Zo werd de mistletoe het symbool van liefde en vrede. Kerst vieren in het buitenland? Pas dan op met wie je onder de mistletoe belandt. Of gebruik het in je voordeel.

  1. Kerstkransen

Onze favoriete kerstdecoraties stammen uit de tijd van de oude Romeinen. Toen gaven mensen elkaar met nieuwjaar takken van groenblijvende planten. Deze werden in een cirkel gebogen. Zonder begin of einde. De krans symboliseerde daarmee eindeloze wedergeboorte. Ook zag het er gewoon mooi uit. Want de vroege Romeinen hielden wel van een beetje pronken. Daarom hingen ze de kransen op hun voordeur. Zo zag je dat ze een cadeau hadden gekregen. Groenblijvende planten werden ook gezien als een herinnering aan de lente die de donkere dagen zou volgen. Kransen werden versierd met kaarsen als teken van de zon. Ze geloofden ook dat deze planten het huis zou beschermen door geesten weg te jagen. Vandaag de dag is de kerstkrans een welkomst teken. Het symboliseert vrijgevigheid. En het bijeenkomen van geliefden. (En zoals de oude Romeinen deden — Niks mis met een beetje pronken). Je eigen kerstkrans maken op z’n bloomons? Zie hier hoe.

  1. De Ilex

We hebben nóg meer kersttradities te danken aan de Romeinen. De donkerste dagen van het jaar vallen tussen 17 en 23 December. Toen gaven de oude Romeinen elkaar bosjes van de Ilex cadeau. Voor hen was dit de heilige plant van Saturnus, de god van de landbouw. Daarom symboliseert Ilex groei en de terugkomst van de zon na lange winterdagen. Voor de oude Keltische druïden was Ilex ook een heilige plant. Zij droegen kronen van Ilex takken op hun hoofd (wie had gedacht dat hippe festivalgangers hun outfits danken aan de druïden). Veel planten verliezen hun bladeren in de winter. Maar de Ilex blijft levendig groen met rode of gele besjes. Vandaag de dag is Ilex een symbool van vrede en vreugde. Voor sommige culturen is het daarom traditie om ruzies uit te praten onder de Ilex boom.

  1. De kerstster

Eindelijk een kerstplant traditie die niet gerelateerd is aan de Romeinen. De kerstster doet je misschien denken aan kerst bij oma. Maar de poinsettia is exotischer dan je denkt. Hij komt oorspronkelijk uit zuid Mexico. De link met Kerst komt van een eeuwenoude Mexicaanse mythe. In dit verhaal plukt een arm meisje een bosje onkruid als cadeau voor Jezus. Hij ontving deze waarschijnlijk met meer liefde dan wij zouden doen als we dit onder de kerstboom zouden vinden in plaats van een doos chocolade of een fles gin. Op het moment dat het meisje de planten voor de kerststal legde, barstte deze uit in een rood bloemenboeket. Hieraan verdient de kerstster de naam Flores de Noche Buena. Bloemen van de Heilige Nacht. Maar vergis je niet. De bloemen van de poinsettia zijn eigenlijk de kleine gele knopjes in het midden van de plant. De typische felrode kleur zijn de bladeren van de plant.